Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Hollands hout - toen en nu.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

algemeen;

veranderd inzicht;
met minder hout uit het bos toch meer bouwen;


 

Algemeen:

Bomen leggen CO2 vast en geven weer zuurstof af. De CO2 blijft ook na het oogsten in het hout opgeslagen, zolang het niet verbrandt of vergaat.
Daarom is hout het meest gebruikte biobased bouwmateriaal ter wereld. Samen op een koude winterdag gezellig rond een knisperend houtvuurtje kruipen is voor velen dan wel een fijne situatie, maar dit gaat dus wel ten koste van de CO2 opslag, wat wereldwijd een steeds groter probleem aan het worden is.
zie   voor het stoken op hout in het verleden het onderwerp "Verwarmingsgeschiedenis"
en
zie    voor het stoken met hout het onderwerp "Open haarden en houtkachels" behorende bij het onderdeel "verwarming - verwarmingsbronnen".
 
Het voor de bouw te gebruiken Hollands Hout, waaronder de Lariks voor buitengevelbekleding en eikenhout voor binnen, komt o.a. uit de bossen van Staatsbosbeheer de grootste bos- en natuurbeheerder in Nederland. Noot!
Staatsbosbeheer werd in juli 1899 opgericht om op woeste gronden bossen te ontwikkelen voor productiedoeleinden en om zandverstuivingen tegen te gaan.
Het Kootwijkerzand was dan ook een van de eerste gebieden die Staatsbosbeheer in beheer kreeg. Door deze hernieuwbare grondstof verstandig te oogsten, kunnen wij en toekomstige generaties van deze bossen, die een leefomgeving bieden aan planten en dieren en waarin we dagelijks wandelen en fietsen, oneindig gebruik maken.
klik hier om naar boven te gaan

 

Veranderd inzicht:

Bron:  Mooi Gelderland - Herfst 2024 -Gelders Landschap & Kasteelen

Lang haalde men dode bomen en takken zo snel mogelijk uit het bos.
Na hevige stormen in de jaren zeventig, waarbij grote stukken Veluws bos werden platgelegd, en door nieuwe kennis over de betekenis van dood hout in bos veranderde dat langzaam.
Waar niks werd opgeruimd, bleek weelderig bos tot ontwikkeling te komen.
Het besef daalde in dat dood hout van grote waarde is. Inmiddels weten we dat veertig procent van alle planten en dieren in een bos afhankelijk is van dode bomen.

Zodra een boom verzwakt, grijpen kevers en schimmels hun kans:   de suikers van de boom worden bereikbaar.

Nadat de kevers hun slag hebben geslagen, verschijnen er elfenbankjes en daarna tonderzwammen. Boktorren graven gangen in het hout, wespen en bijen leggen er hun eitjes in.
Spechten komen af op de insecten in de nog overeind staande, maar kwijnende boom. Ze hakken holen in de stam en ‘verbouwen’ die tot een spechtenhotel met kamers en ronde openingen.
Mezen, boomklevers, boomkruipers en bosuilen nestelen daar ook graag in, net als boommarters en vleermuizen.

Een omgevallen dode boom trekt weer heel andere planten en dieren aan:  zoals kevers, mijten, springstaarten, wantsen, tripsen, pissebedden, duizendpoten, miljoenpoten, spinnen, vliegen, muggen, bijen, wespen, mieren en honderden soorten paddestoelen en mossen.

Er komen hierdoor weer voedingsstoffen in de bodem terecht, waarop jonge planten, struiken en bomen (waaronder ook de nieuw gekiemde) weer gedijen. Hetgeen zorgt voor meer variatie in de leeftijd van bomen.

Noot!
Door dit veranderd inzicht kwam er, omdat de beschermde dier en plantensoorten ook bij huizen en gebouwen in stedelijke omgeving kunnen voorkomen, later ook een Flora- en faunawet en moesten bomen in de directe omgeving van een bouwplaats tegen beschadiging worden beschermd en mochten er geen zonder kapvergunning worden gekapt.
zie   het onderwerp "Flora en fauna" behorende bij het onderdeel "buitenschil - algemeen". klik hier om naar boven te gaan

 

Met minder hout uit het bos toch meer bouwen:

Door de hiervoor genoemde nieuwe kennis over de betekenis van dood hout in bos werden de Nederlandse bossen gevarieerder. Doch hoewel de vraag naar ‘biobased’ bouwmateriaal, waaronder hout, groot blijft en zelfs stijgt wordt er minder gekapt. Als de bos- en houtketen wil inspelen op die vraag, dan is het vooral zaak de houtstroom uit het bos hoogwaardiger in te zetten.
Hout dat nu naar de productie van papier, palen of pallets gaat, kan dan ook worden ingezet in de bouw. Zo blijft CO2 veel langer vastgehouden.

Met minder hout uit het bos toch meer bouwen, vergt wel een hoogwaardiger inzet van hout dat anders laagwaardiger zou worden ingezet.
 

Een gekapte boom is eigenlijk een dode boom. De daarin aanwezige ongewenste stoffen die een voedingsbodem zijn voor schimmels en insecten moeten hieruit verwijderd worden.

Dit gebeurde vroeger door het te wateren.
zie   het subonderwerp "Verduurzamen van hout" van het onderwerp"Verwering, aantasting en verduurzamen van hout" behorende bij dit onderdeel.
Door het wateren krijgt rot minder kans en komt het hout tot rust, waardoor het minder vatbaar is voor trek- en krimpscheuren. Het had economisch wel nadelen. Want het wateren, het zagen en daarna het drogen in de buitenlucht kost namelijk veel tijd. Van kappen tot bruikbaar timmerhout duurt ongeveer vier jaar.
 
Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 08-08-2026

 

 
klik hier om naar boven te gaan